Лёс

 

Сямнаццацігадовага Уладзіміра яго аднакласніца, Святлана, паслала на тры літары. Прамым тэкстам, як кажуць. І сказала, што зараз едзе з Андрэем на дыскатэку у вёску, побач з горадам. Бо Андрэй – круты. Уладзімір наліў у крыштальны бакал джыну з бутэлькі, якая стаяла ў бары (а можа, гэта быў не джын, бо ўсё было напісана па-замежнаму), выпіў,  узяў з палічкі ключы ад аўтамабіля. Бацька плёхаўся ў ванным пакоі, маці нешта смажыла на кухні. З асцярогай адчыніў дзверы і выйшаў. Ён добра ўжо ўмеў ездзіць на бацькоўскім “фордзе”, праўда, больш днём, а цяпер – цемра вакол.

На павароце ля універсаму раптам бліснулі блакітныя з чырвоным агеньчыкі і ў яго абарвалася ўсё унутры: даішнікі. І націснуў на газ.

Начны горад, неасветлены, падаўся чужым, незнаёмым. На чарговым перакрыжаванні ён нырнуў пад “цагліну”, успомніўшы: па гэтай вулачцы, дзе два банкі, аптэка,  найкарацейшы выезд за горад. Канешне, рух тут аднабаковы, але цяпер да банкаў ніхто едзе…

--------------------------------------------------------------------------

У купленых на мінулым тыдні чаравіках апынулася вельмі тонкая падэшва, і цяпер кожная няроўнасць старога, з выпучынамі на паверхню каменьчыкамі асфальту, адгукалася ў ступнях ног сапраўдным болем. Антон мімаволі збочыў з гэтага тратуара на выбітую ў зямлі вузкую дарожку побач, адзначыўшы ў думках: вось, не я адзін такі капрызлівы… Яшчэ падумалася пра тое, як цяжка жанчынам ісці ў туфельках на абцасах па такім каменным асфальце… Калі яго жонка апошні раз надзявала туфлі? Здаецца, два тыдні таму – нейкі чарговы карпаратыў у ейным райста… Зноў жалілася на тое, што ідзе другі раз на год на гулянку ў адной і той жа сукенцы. “Гэта вам, мужыкам, добра: апрануў новую кашулю ці пачапіў на шыю новы гальштук – і па-новаму апрануты! А жаночую сукенку запамінаюць і мужыкі, і бабы! Мне апранаць няма чаго!” Колькі ў яе сукенак? Штогод жа купляе… Усё роўна не хапае. Ні на што не хапае грошай. Як выйшла дачка замуж, так і не стала хапаць. Ужо пяты год будуюць дачка з зяцем дом. Не чакаў, што будаўніцтва так падцісне… Як не чакаў і таго, што за гэтая няпоўныя пяць год пераўтворыцца з добрага бацькі, прыстойнага мужа ў няўдачніка і няўдзячніка… Хай бы папікала грашыма, хоць ён жа вылужваецца, наколькі можа – дзе знайсці такія заробкі, каб ёй, жонцы, вярнуць тое адносна бесклапотнае жыццё, якім яна жыла да замуства і ад’езду дачкі ў Мінск? Добрая траціна мужыкоў у іх гарадку носіць на сваім карку зняважлівае жаночае “работнічак” – калі ягонай зарплаты хапае адно на страўнікі… Кінуў курыць, адмовіўся ад суботняй лазні з мужыкамі. Хай бы папікала грашыма толькі, дык жа лядашчым, па яе словах, ва ўсім стаў. І ў ложку…  Як першы раз здарылася… нечакана здарылася, раптоўна, сам перапужаўся… А яна з ложка ўзнялася, як была, голая (а што ж, адныя ў кватэры), выходзячы са спальнага пакоя, здзекліва кінула ад дзвярэй: “Хоць бы тут мог, як мужык…” Прамаўчаў, што было казаць? Бо таму, што сам быў аглушаны  невыказна страшнай сваёй няўдачай, якія тут словы знойдзеш? Потым… потым быццам нармальна ўсё прайшло, і супакоіўся быў, ды два тыдні таму – зноў ўслед за яе насмешлівымі словамі-падчэпліваннем: “У цябе атрымаецца?” быццам  нехта выключыў імгненна ўсё яго мужчынскае, Антон запанікаваў, усхапіўся, пабег у туалет і ў жаху стаяў там колькі хвілін. Пасля бяздумна сядзеў на кухні мо з хвілін дваццаць. Тамара, жонка, не прыйшла. Калі ён вярнуўся ў спальню, яна падхропвала бестурботна, адвярнуўшыся і быццам знарок адставіўшы  пад коўдрай вялікі круглы азадак ў яго бок…

Антон ужо даўно адмыкаў дзверы сваім ключом, Тамара не любіла, калі ён званіў, хоць іншы раз яго рукі былі занятыя торбамі: заходзіў перад домам у магазін, спіс таго, што трэба купіць, жонка скідвала эсэмэскай. Так заўсёды і раней было, калі сварыліся, а цяпер во прывыкла. Ды і міру даўно няма… Пакуль стаяў у чарзе да касы, на вуліцы сцямнела. Што ж, кастрычнік… Быццам і мала пацярпець засталося – і будзе ў дачкі і зяця дом. А  там – наладзіцца. Можа, наладзіцца… А хутчэй – нічога не наладзіцца. Не склейваецца шкло. “Сасуд крыштальны”… І няма ніякага жадання склейваць. Чаго ляпіць чужое да чужога…

Тамара глядзела тэлевізар у вялікім пакоі. Ужо стала звычным, што яна не сустракала яго ў вітальні, не забірала пакункі з прадуктамі. Распрануўся, скінуў чаравікі (як жа прыемна не адчуваць ступнямі тонкую халодную падэшву!), прайшоў на кухню, стаў раскладваць па шафках і халадзільніку пакункі.

Пачуў крокі за спінай, потым патрабавальна-злосны голас:

– Ну адыдзі, стаў, не падысці да халадзільніка!

Абярнуўся, адступіў, спакойна зірнуў у незадаволены твар жонкі.

– Неяк хутка нам стала цесна ў пустой кватэры…

– З табой ніколі волі не бачыла! – агрызнулася жонка, хапіла пакет з малаком.

– Здаецца, сённяшні вечар абяцае ранейшы рэпертуар, – з сумам падумаў услых Антон, дадаў: – Можа, мне лепш сысці?

– Што, пратаптаў сцежку да Маруські? – кпліва спытала Тамара. – Бяжы, як на мяне не стаіць,  хай яна палечыць!

Маруська – жанчына з кватэры паверхам ніжэй. Муж яе па паўгода на зарабках, і кажуць адкрыта, і сама Марыя не аспрэчвае, што ў таго даўно і жанчына, і дзіця недзе пад Піцерам. Сваё дзіця, сына, нядаўна праводзіла ў армію.

Антон з сумам паглядзеў у  вочы жонцы, сказаў з горыччу:

– І дзе што падзелася…

– Там і падзелася! З табой яшчэ як дагэтуль дажыла! – вызверылася Тамара. – То бяжы! А не, дык я сыду на ноч да мамы,  а ты кліч!

– Слухай, што здарылася? – паспрабаваў суцішыць жонку Антон, спытаў ціха, спагадліва. Ужо з тыдзень яны абменьваліся папрокамі: Тамара з’едліва-злоснымі, ён – больш бараніўся, але і укалоць мог – яе растаўсцелым і азызлым азадкам, трайным падбароддзем, частымі выпіўкамі пасля работы ў сваім “дзявочым коле”, але ж сёння Тамара разышлася на пустым месце, зусім нечакана, і злосць яе падавалася ажно хваравітай.

– Пайшоў к чорту, хвілосаф доўбаны! Дастаў ты мяне сваімі высвятленнямі: што здарылася, што здарылася! Як ты мне згад ужо! – узарвалася Тамара крыкам.

– Ну і добра, давай развядзёмся, як людзі…

– Хоць заўтра! Вымятайся!

– Ну, кватэра як твая, так і мая, – нагадаў Антон. – Але лепш і сёння тут удвух не заставацца, а то, мне падаецца, заб’емся.

– То я сказала табе: ідзі! Ці я пайду!

 

 

 

 

 

 

– Рабі, што хочаш! – Не утрымаўся, узвысіў голас Антон. – Ты ніколі не пыталася мяне, што рабіць, то і цяпер не пытайся.

 

– Чаго ж, заставайся, – прамовіў Антон, пайшоў у вітальню, насунуў ненавісныя чаравікі, накінуў на плечы куртку.